“Dẫu
bạn có phải đi về một chân trời góc biển, xin đừng quên mang theo những tình bạn
thân thiết của thời niên thiếu“. Rất tiếc tôi không nhớ nguồn gốc của câu nói ấy.
Bạn
bè tôi trong thời niên thiếu cũng khá nhiều, nhưng cùng thời gian chúng tôi dần
dà lưu lạc xa nhau, vì gia đình chuyển dọn về các thành phố khác, vì chiến
tranh, vì quân vụ, hay vì tuổi tác khác biệt lúc trưởng thành. Tôi cũng có những
đứa bạn hy sinh vì trận chiến khốc liệt ở quê nhà như Mỹ, Phi, Tâm, Thành,
Hùng, Huy, Qúy, v.v… Những đứa may mắn đi du học nước ngoài như Đông Ba, Long,
và Huy, nhưng cũng biệt tăm luôn. Tuy nhiên, trong đời tôi có một may mắn là
còn ba đưá bạn nối khố rất thân. Thân nhau đến độ chúng tôi không bao giờ để ý
về trình độ, cao hèn, giàu nghèo, không đua đòi, tranh đua, kiểu cách. Bốn đứa
đều rất thoải mái không ngượng ngập và săn đón màu mè. Sau bao lần về Việt Nam thăm gia
đình, tôi vẫn cảm thấy thoải mái và không cách biệt gì với các người bạn thân
yêu qúi. Riêng tôi đau xót khi thấy gia đình các bạn ở quê nhà thật là đáng
thương.
Chúng
tôi quen nhau từ trường trung Học Kỹ Thuật, thuở gia đình của mỗi đứa không thật
giàu và cũng không nghèo. Chúng tôi cũng có nhiều sự khác biệt về sở thích, sở
trường, nhưng chúng tôi từng đi chơi chung, tán gái chung, sinh họat chung, học
chung, ngủ chung và luôn giúp đỡ nhau. Bốn thằng chỉ to họng lớn tiếng, chứ
nhút nhát như khỉ khô. Trong chúng tôi, hai đứa là dân Bình Định, một đứa gốc
Huế, còn tôi thì gốc Bắc. Sống, lớn lên từ miền ‘dân nẫu’ nên ảnh hưởng ít nhiều
cái chất phát, thật thà và tặn tiện của dân Trung phần. Chỉ có tôi bôn ba nhiều
nơi, nên có nhiều thay đổi.
Phan
Tuân biệt hiệu là “Tuân Mỹ đen” vì hắn đen mà tóc ngắn quắn tít lại, nói chuyện
rất liến thoắng. Công Thành mang cái tên là “Thành hô”, vì miệng hắn hô cứ mỗi
lần hắn cười là chỉ thấy răng, hắn rất nhiều kiến thức phổ thông. Phùng Thọ mệnh
danh là “Thọ tóc láng” vì cái đầu lép lúc nào cũng chải bóng láng u, trong túi
quần lúc nào cũng có một cái lược và khăn tay. Còn tôi, Gia Trí, thì được gán
cho một biệt hiệu trứ danh “Gia Bò”, cũng cái tên này theo tôi đến khi đi dạy.
Bốn đứa đều mất cha sớm, nên chúng tôi rất yêu thương người Mẹ. Ngay cả khi tôi
tha hương xứ người, chúng vẫn thăm viếng thường xuyên, ngày Xuân kéo nhau đến
chúc Tết các bà Mẹ.
“Tuân
Mỹ đen” lớn tuổi và học giỏi nhất đám. Hắn lớn lên trong xóm nghèo ven biển,
bên hai đứa em và người Mẹ hiền lành ít nói. Gia đình sống rất giản dị trong
nghề làm giá. Sau 1975, Tuân được đoàn tụ với người cha tập kết cao cấp, nhưng
cha con không hợp nhau về quan điểm chính trị. Vì kính trọng cha, hắn lấy một
cô vợ cán bộ, nhưng sau đó ly dị nhau vì không hợp quan điểm đời sống. Cuối
cùng hắn cũng định cư ở Mỹ, sống hạnh phúc với người vợ thứ hai và hai người
con trai. “Thành hô” bị cha bỏ rơi bên đàn em nhỏ nheo nhóc và người mẹ bất hạnh.
Thành hô và Tuân luôn đứng nhất nhì trong lớp, nhưng sau năm lớp 12 vì không đủ
tiền vào Sài Gòn để đi học, quyết định đăng ký vào Sĩ quan Hải Quân. Thành là
người hay cãi nhất nhưng lý luận của hắn rất vui nên không ai chấp nhất. Hắn xấu
trai nhưng lại lấy cô vợ trẻ đẹp, do đó nó cũng khốn khổ vì phải chiều chuộng
làm vui lòng cô vợ trẻ. Thành sống rất chí tình và son sắt. Mặc dù nghèo nhất
trong đám, nhưng rất trượng phu gánh vác cả hai gia đình bên vợ và bên chồng trong
mấy năm qua. “Thọ tóc láng” nhỏ tuổi nhưng cao to, lúc nào cũng ta đây bảnh
trai nhất trong đám. Hắn chơi bida và thể thao rất hay nhưng học dở nhất đám.
Thọ vượt biên thành công, nay định cư tại Úc Châu. Nghe nói Thọ có vài chiếc xe
taxi để chạy rất khá; tình duyên lắm lận đận, nhưng con cái học hành giỏi giang
thành công. Anh chàng này thì ai sao tui dzậy, chính hắn là mối nối vô tư lợi
trong bốn đứa chúng tôi. “Trí Gia bò” thì lúc ấy cà lăm rất dữ. Nóng nảy, trực
tính, mặc cảm cà lăm nên nhút nhát nhưng lại nghịch ngầm. Tôi có khiếu hát, làm
báo, vẽ vời, nghệ thuật do đó được bạn bè dễ cho nhập hội sinh hoạt. Chính nhóm
bạn này lôi kéo tôi trong việc học, nhất là tự học từ năm lớp đệ tứ trở đi. Tôi
vẫn là đứa có nhiều may mắn, được vào đại học, vượt biên an toàn, mau chóng ổn
định ở Mỹ.
Dòng
đời cứ trôi, thắm thoát chúng tôi xa nhau hơn bốn mươi năm. Đôi lúc nhớ nhau chỉ
tủm tỉm trong thoáng chốc. Có dịp về nước gặp nhau thì vài chai bia và nhắc nhở
dăm ba câu chuyện cũ cười lăn lộn lên. Lúc xa nhau thì quyến luyến tiễn đưa đến
tận phi trường, cho nhau điện thoại, email, và địa chỉ. Nhưng mỗi đứa lại quay
về vơi đời sống hiện tại, tất bật với điều kiện sinh sống của gia đình. Rồi chẳng
có đưá nào liên lạc, chẳng biết chúng nó lúc này ra sao. Nhưng mỗi mùa Xuân về,
tôi biết chắc là chúng nó sẽ ghé thăm Mẹ tôi, vẫn bác cháu như thuở nào và nhắc
thằng Trí ở phương xa. Tình bạn chúng tôi lớn lên trong trắng và chân thành.
Không bao giờ có buồn phiền, giận hờn, nghi kỵ, tính toán với nhau. Không có
chuyện gì mà chúng tôi che dấu. Không vừa ý là đùa rằng chú mầy nói phét. Không
bằng lòng là mắng tiên sư chú mầy. Không có tiền thì ở nhà lấy bánh tráng nhúng
nước chấm nước xì dầu ớt thật cay. Không có chuyện gì làm chúng tôi vội vã.
Không có chuyện gì dể chúng tôi ân hận với nhau. Không có chuyện gì phải rào
đón trước sau, xưng hô mầy tao thoải mái.
Bốn
mươi mấy năm qua, cuộc đời mỗi đưá đã bôn ba trải qua biết bao nhiêu sóng gió.
Đứa nào cũng dày dặn, chút ít thay đổi mái tóc điểm sương. Những tình bạn chân
phương và tấm lòng hoàn hảo đó vẫn êm dịu sống trong tôi ở cái tuổi năm mươi mấy.
Ở tha hương xứ người, ý nghĩa của tình bạn cũng được vun trồng và nẩy nở trong
một nhóm bạn thân tình khác, nhưng tôi vẫn không quên những người bạn nối khố,
những kỷ niệm của thời niên thiếu của tôi.
Cúi hôn mảnh đất
đầu tiên
Đời nghèo có khổ
có ta bây giờ
(Bốn
Mươi Năm Sau - Trần Cường, Dec
30, 2004) Revised on 042107
No comments:
Post a Comment